Trong lĩnh vực địa ốc, có thể gom thành
8 nhóm nguyên nhân thường dẫn đến bất trắc khi giao dịch về nhà đất.
Nếu xử lý không khéo có thể làm cho việc mua bán nhà bị đổ vỡ hoặc có
thể dẫn đến kiện tụng, tranh chấp.
1 - Nhà đất đem ra mua
bán chưa hoàn chỉnh chủ quyền về mặt pháp lý hoặc về các yêu cầu của thủ
tục chuyển nhượng (ví dụ: nhà chưa hóa giá, chưa hợp thức hóa xây dựng,
chưa khai di sản thừa kế, chưa giải quyết xong vấn đề đồng sở hữu...).
2 - Nhà đất hợp pháp nhưng nằm trong quy hoạch, lộ giới... mới được công bố.
3 - Bên bán không xuất
trình được bản chính các văn tự về chủ quyền (phần lớn là do thế chấp ở
các tổ chức tài chính hoặc tư nhân).
4 - Nhà đất đang có dấu hiệu tranh chấp.
5 - Tư cách của bên bán
không đảm bảo trọn quyền sở hữu trên pháp lý hay trên thực tế (ví dụ:
đang mắc nợ, đang có đồng sở hữu, sở hữu chủ đang ở tù, thay đổi ý kiến
trong quá trình bán, phát sinh thừa kế khi đang bán, phát sinh yêu
sách...).
6 - Tư cách của bên mua
tác động đến quá trình mua (ví dụ: khả năng thanh toán bị biến động,
thay đổi ý định mua, phát sinh ý đồ muốn ràng buộc theo ý riêng...).
7 - Thay đổi trạng thái chuyển dịch sở hữu trong quá trình mua (ví dụ: bán lại ngay trong khi đang mua...).
8 - Bất trắc do cơ quan
nhà nước thụ lý hồ sơ (ví dụ: vẽ sai hiện trạng nhà đất, nhận định khác
nhau của công chứng viên về hồ sơ, thu thuế sót, làm thất lạc hồ sơ
trong quá trình xử lý...).
Theo kết quả điều tra mới nhất của Trung
tâm Giao dịch bất động sản thuộc Ngân hàng Phát triển nhà TP HCM, hiện
nay chỉ có khoảng 42% vụ giao dịch mua bán nhà đất là bình thường, 58%
có thể gặp một hoặc một số bất trắc như đã nói trên.
Ngoài ra trên thực tế, ngoài hợp đồng
mua bán nhà đất thông qua công chứng, hai bên còn có một hợp đồng tay
khác và mặc dù không đủ tính hợp pháp, nhưng lại là hợp đồng mà hai bên
mang ra thực hiện. Còn hợp đồng hợp pháp thì thường được coi là thủ tục.
Chính điều này đã khoét sâu thêm các nguy cơ và dẫn đến rủi ro trong
mua bán nhà.